چرا یک غذا برای یکی مفید و برای دیگری آزاردهنده است؟ آشنایی مقدماتی با مفهوم مزاج.
چرا خوردن ماست شب برای یک نفر آرامبخش است و برای دیگری باعث سنگینی و سرماخوردگی میشود؟
طب ایرانی برای این تفاوتها پاسخی دارد: مزاج.
مزاج، کیفیت غالب بدن هر فرد است که بر دو محور سنجیده میشود:
ترکیب این دو محور، چهار مزاج اصلی میسازد.
دموی (گرم و تر) پرانرژی و اجتماعی. پوست گرم و مرطوب، اشتهای خوب، خواب راحت، تمایل به فعالیت.
صفراوی (گرم و خشک) سریع و بیقرار. تشنگی زیاد، خواب سبک، زودرنجی، تمایل به غذاهای سرد.
بلغمی (سرد و تر) آرام و کمتحرک. خواب زیاد، تمایل به سنگینی و ورم، هضم کند، احساس سرما.
سوداوی (سرد و خشک) متفکر و محتاط. پوست و موی خشک، تمایل به نگرانی، یبوست، خواب کم.
بیشتر ما ترکیبی هستیم، با غلبه یکی.
چون در طب ایرانی، درمان باید با مزاج فرد متناسب باشد.
یک مثال ساده: دمنوش نعناع خنککننده است. برای کسی با غلبه گرمی مناسب است؛ اما برای کسی با مزاج سرد، ممکن است سستی و سردی بیشتر بیاورد.
همین منطق درباره ورزش، ساعت خواب، نوع حمام و حتی محل زندگی هم صدق میکند.
طب ایرانی شش عامل را در حفظ سلامت کلیدی میداند:
نکته جالب اینکه حالات نفسانی — یعنی خشم، غم، شادی و ترس — از قدیم بهعنوان یکی از ارکان سلامت جسم شناخته میشده است؛ چیزی که امروز در قالب طب روانتنی دوباره کشف شده.
مزاجشناسی دقیق کار متخصص است. آنچه در اینترنت بهصورت تستهای چندسؤالی ارائه میشود، برای تصمیمگیری درمانی کافی نیست.
گیاهان دارو هستند. «طبیعی» به معنای «بیخطر» نیست. بسیاری از گیاهان با داروهای شیمیایی تداخل دارند — بهویژه داروهای رقیقکننده خون، تیروئید و ضدافسردگیها.
طب ایرانی مکمل است، نه جایگزین. هیچگاه داروی تجویزی پزشک را با تکیه بر توصیههای طب سنتی قطع نکنید.
بهترین نقطه شروع، یک ارزیابی مزاج توسط متخصص است. پس از آن، تدابیر سلامت شخصیسازیشده معنا پیدا میکند.
در ماوای جان، مزاجشناسی همیشه در کنار توجه به شرایط پزشکی و داروهای فعلی شما انجام میشود.
اضطراب یا نگرانی طبیعی؟ مرز کجاست
همه ما گاهی نگران میشویم. اما از کجا بفهمیم نگرانیمان از حد طبیعی گذشته و به کمک تخصصی نیاز داریم؟
۲۲ شهریور ۱۴۰۵ · ۷ دقیقه مطالعه
هفت گام عملی برای خواب بهتر
بدون دارو و بدون توصیههای کلیشهای؛ هفت تغییر مبتنی بر شواهد که واقعاً روی خواب اثر میگذارند.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵ · ۹ دقیقه مطالعه
متخصص طب ایرانی
اگر این موضوع به تجربه شما نزدیک است، میتوانید مستقیماً با نویسنده این نوشته گفتوگو کنید.
چطور با نوجوانم حرف بزنم که گوش کند؟
وقتی هر گفتوگو به دعوا یا سکوت ختم میشود، مسئله معمولاً محتوا نیست؛ روش است.
۴ شهریور ۱۴۰۵ · ۷ دقیقه مطالعه